Quechua

geplaatst in: Het Boliviaanse leven | 0

In Bolivia worden, naast het Spaans, 36 verschillende talen gesproken. De belangrijkste inheemse talen zijn Quechua, Aymara en Guarani. Guarani wordt in de tropische gebieden gesproken en Aymara in La Paz en de hooggebergten. Quechua is de belangrijkste taal voor Cochabamba en de valleien, maar in het hele land komt Quechua veel voor. Deels komt dit door de gedwongen volksverhuizingen vorige eeuw, deels komt dat omdat het de officiële taal was in het Inca-rijk.

Voor de oudere generatie is Quechua hun eerste taal, en ook voor de mensen op het platteland, maar veel jongeren van vandaag spreken niet of nauwelijks Quechua. Omdat er werd neergekeken op de inheemse talen, hebben veel ouders hun kinderen opgevoed in het Spaans, want dat was de taal van de vooruitgang. De huidige overheid probeert (de gevolgen van) die mentaliteit tegen te gaan en zet zich in voor een heropleving van de inheemse talen.

Technisch gezien is Quechua een taalfamilie, waarvan er veel verschillende dialecten wordt gesproken. In Bolivia zijn er twee varianten, de verschillen zijn vergelijkbaar met Nederlands en Vlaams. Je begrijpt elkaar wel, maar toch niet helemaal.

Sinds dit semester is Quechua een verplicht vak op het seminar. Het zal veel studenten helpen in hun toekomstig werk. Iedereen kent wel een paar Quechua woorden omdat er veel uitdrukkingen bestaan waar Quechua woorden gebruikt worden. Een veelgebruikt woord is bijvoorbeeld wawa, wat baby betekent, of chompa, trui. Ik moet bekennen dat ik zelf niet altijd weet of iets echt Spaans is of niet. Het gaat nog leuk worden als in Spanje mijn Spaans uitprobeer.

Het eerste wat ik leerde in het Quechua, met dank aan de jongeren van de kerk, was k*ss my *ss. Ah, en natuurlijk yana (zwart) wat maakt dat mensen hier spontaan in de lach schieten als ik mij voorstel, want -ita is het Spaanse verkleinwoord. De perfecte ijsbreker.

Maar zelfs jullie kennen verschillende woorden, poema, condor, lama, coca, kinine, en quinua, zijn vernederlandsingen van Quechua woorden.

Om een idee te krijgen hoe het eruitziet, hieronder staat Johannes 3:16.

Diosqa chay jinatapuni kay pachapi kaj chhikata munakusqanrayku, uj k’ata Churinta qorqa. Ajinamanta pillapis Paypi creejqa mana chinkayman renqachu, astawanqa wiñay kawsayniyoj kanqa.

 

P.S. De video komt van de Kjarkas, een heel populaire Boliviaanse groep.

Geef een antwoord